TRUYỀN THUYẾT HỒ HOÀN KIẾM

     
Là người việt nam hẳn ai ai cũng thuộc ở lòng sự tích hồ gươm hay có cách gọi khác là Hồ trả Kiếm. Dẫu vậy đằng sau truyền thuyết thần thoại gần 600 năm tuổi này là những mẩu truyện mà ko phải ai cũng biết…

Là người việt hẳn ai ai cũng thuộc nằm lòng sự tích hồ gươm hay có cách gọi khác là Hồ hoàn Kiếm. Nhưng mà đằng sau thần thoại cổ xưa gần 600 năm tuổi này là những mẩu chuyện mà không phải người nào cũng biết…

*

Thuở ban đầu: tất cả “Kiếm” nhưng không tồn tại “Hoàn Kiếm”

Ghi chép trước tiên về việc vua Lê Lợi cảm nhận thanh tìm báu là vào sách “Lam đánh thực lục”, một cuốn sách sử về Khởi nghĩa Lam Sơn vị chính nguyễn trãi chủ biên vào khoảng thời gian 1431. Sách chép rằng:

“Khi ấy Lê Thái Tổ cùng tín đồ ở trại Mục đánh là Lê Thận thuộc làm các bạn keo sơn. Thận thường làm cho nghề quăng chài. Ở xứ vực Ma Viện, đêm thấy đáy nước sáng như bó đuốc soi. Quăng chài suốt đêm, cá chẳng được gì cả. Chỉ được một mảnh sắt dài ra hơn một thước, đưa về để vào địa điểm tối. Một hôm Thận thờ giỗ (ngày chết của phụ vương mẹ), đơn vị vua tới chơi nhà. Thấy khu vực tối có ánh sáng, nhận biết mảnh sắt, đơn vị vua bèn hỏi:

- miếng sắt nào đây?

Thận nói:

- Đêm trước tôi quăng chài bắt được.

Bạn đang xem: Truyền thuyết hồ hoàn kiếm

Nhà vua nhân xin lấy. Thận liền đến ngay. đơn vị vua mang đến đánh sạch sẽ rỉ, mài đến sáng, thấy nó gồm chữ "Thuận Thiên", cùng chữ "Lợi". Lại một hôm, đơn vị vua ra ngoài cửa, thấy một chiếc chuôi gươm đang mài-dũa thành hình, đơn vị vua lạy trời khấn rằng:

- nếu quả là gươm trời cho, thì xin chuôi cùng lưỡi lập tức nhau!

Bèn đem mảnh sắt đính vào vào chuôi, do đó một mẫu gươm hoàn chỉnh”.

Truyện tới đó là hết, không còn có bỏ ra tiết chạm chán rùa thần tại vũng nước và trả kiếm. Nhìn trong suốt 300 năm sau khi “Lam tô thực lục” ra đời, từ bên Hậu Lê mang đến nhà Mạc cùng thời vua Lê – chúa Trịnh, cũng không tồn tại tác phẩm như thế nào viết về chuyện vua Lê trả kiếm và khiến cho tên điện thoại tư vấn cho hồ Gươm. Câu chuyện trên chỉ 1-1 thuần là nhằm thể hiện nay Lê Lợi được Trời trao cho thiên mệnh để đánh đuổi ngoại xâm và làm cho vua, một hình thức tuyên truyền thịnh hành vào thời phong kiến.

Cuối TK 18 mang lại thời Pháp thuộc: phần nhiều dị bạn dạng về bài toán vua Lê bị rùa thần “cướp” kiếm

Cách trên đây vài năm dư luận từng xôn xao khi 1 nhà cung cấp lịch in lên tờ lịch của mình truyện vua Lê Thái Tổ bị rùa thần… đớp mất tìm chứ không hẳn tự nguyện trả. Thực sự thì kể từ cuối TK 18 trở đi đã xuất hiện những lời kể cùng sự tích không giống nhau về “Sự tích hồ nước Gươm”, vào đó đa số có loại kết như trên. Sách “Tang yêu quý ngẫu lục” của Nguyễn An với Phạm Đình Hổ viết rằng:

“Hồ trả Kiếm ở sát bên phường Báo Thiên, thành Thăng Long, thông với nước ngoài sông, hình thể siêu to rộng. Hồ này là vị trí đức Thái Tổ Hoàng Đế (triều trước) tiến công rơi thanh kiếm.

Hồi Thái Tổ khởi nghĩa, ngài bắt được một thanh gươm cổ. Khi làm vua, ngài thường xuyên vẫn đeo thanh gươm đó. Một hôm chơi thuyền làm việc trong hồ, bỗng thấy một con tía ba không nhỏ nổi lên mặt nước, phun nó ko trúng. Ngài bèn mang thanh gươm nhưng mà chỉ. Bất đồ, thanh kiếm rơi xuống nước mất, con ba-ba cũng lặn theo. Ngài giận, sai bao phủ cửa hồ lại, đắp cái bờ ngang, tát khô nước để tìm, nhưng lại chẳng thấy đâu cả. Đời sau nhân loại vết bờ ấy phân chia hồ ra làm hai: tả vọng, hữu vọng. Cuối đời Cảnh Hưng (1740 – 1786), bỗng gồm một vệt sáng từ cái đảo trong hồ nước vọt lên cao, sáng rực chảy ra rồi tắt, bạn ta chỉ ra rằng thanh bảo kiếm bay đi”

*

Có thể thấy vua Lê Thái Tổ bị cướp mất tìm và khôn xiết cay cú, nhưng thứ chiếm kiếm của ông chưa phải là rùa thần mà là một trong con… tía ba. Thanh kiếm đại diện cho số phận vương triều đơn vị Lê và chỉ còn khi triều Lê thực sự chấm dứt thì nó bắt đầu mất.

“Đại Nam nhất thống chí”, một cuốn sách về lịch sử - địa lý nước ta của Quốc sử tiệm triều Nguyễn, thì chép rằng:

“Hồ trả Kiếm ở không tính Đông nam giới thành tỉnh giấc (Hà Nội). Tương truyền: Lê Thái Tổ đi thuyền đùa hồ, gồm con rùa nổi lên, công ty vua núm kiếm chỉ vào rùa. Rùa ngay tức thì ngậm tìm lặn xuống. Lại có thuyết nói: trước kia, Vua Thái tổ bắt được kiếm thần cùng ấn thần, bèn dấy binh tấn công giặc Minh, sau truyền làm cho bảo vật. Đến năm Lê Thánh Tông băng hà, tìm thần cùng ấn phần đa mất, sau bạn ta thấy đầu thanh kiếm nổi sinh hoạt trong hồ, phút giây lại đổi thay mất, yêu cầu nhân dân đặt tên hồ”.

Sách “Long Biên bách nhị vịnh” của tác giả Bùi Cơ Thúc, cũng viết dưới thời bên Nguyễn, thì chép rằng:

“Vua Lê Thái Tổ khi bước đầu khởi nghiệp nghỉ ngơi Lam Sơn bao gồm nhặt được một thanh gươm ngơi nghỉ trên kè sông Lương. Bên trên gươm gồm chữ “Thuận Thiên”, bắt buộc sau Vua rước hiệu cũng là Thuận Thiên. Khi dẹp dứt giặc, gươm được cất tại kho chứa vũ khí ở bãi giữa hồ, vì thế hồ mang tên là Hàm tìm (chứa Kiếm). Đời Lê Tương Dực (1509-1516), lúc vua này ngự bên trên hồ, xem cây gươm, thì gươm rơi xuống nước, tìm không thấy. Vài ngày sau, trên hồ nước mưa khổng lồ sấm động, gươm hóa rồng bay lên trời”.

Xem thêm: Tổng Hợp Những Cách Mở Bài Hay Giúp Bạn Đạt Điểm Cao, Cách Mở Bài Chung Cho Tất Cả Các Tác Phẩm Văn Học

Hai phiên bản trên có khá nhiều điểm không giống nhau nhưng đều biểu đạt thanh tìm Thuận Thiên tượng trưng cho thiên mệnh đơn vị Lê, khi nhà Lê giảm sút thì tìm cũng mất. Hơn nữa là các dị bản trên ko có cụ thể Lê Thận bắt được lưỡi tìm như vào “Lam sơn thực lục”.

Đến thời Pháp trực thuộc thì tất cả bộ SGK “Quốc văn giáo khoa thư” danh tiếng do trằn Trọng Kim nhà biên cũng có một truyện về sự tích hồ gươm có tựa đề là “Truyện gươm thần của vua Lê Lợi”:

“Tục truyền rằng vua Lê Lợi, trước lúc nổi lên tấn công quân Minh, vẫn ở thủ đô hà nội làm nghề tiến công cá.

Một hôm ngài quăng lưới xuống hồ Hoàn Kiếm, bấy giờ còn được gọi là hồ Tả vọng, lúc vuốt lên không được cá, lại được một thanh gươm khôn cùng đẹp, lưỡi rộng, cứng mà lại sáng loáng. Ngài được thanh gươm ấy, nổi lên đánh quân Tàu, đuổi ra ngoài nước, rồi đăng quang vua ngơi nghỉ Thăng Long (Hà Nội bây giờ).

Một hôm ngài ngự thuyền chơi trên hồ; ngài thấy gồm một nhỏ rùa to lớn nổi lên, bơi lội lại ngay sát ngài. Ngài sợ, đem gươm gạt ra, nhưng nhỏ rùa ngoạm lấy gươm rồi trở nên mất. Ngài bấy giờ new biết rằng bé rùa ấy là vị thần hồ đã hỗ trợ ngài đánh quân Tàu. Sau người ta xây chính giữa hồ một chiếc tháp gọi là “Quy sơn tháp” (tháp Núi rùa), còn cái hồ ấy thì điện thoại tư vấn là “Hoàn tìm hồ” (hồ mang gươm)”.

Bỏ qua tinh tướng nghệ thuật, truyện này mắc một sai lạc nghiêm trọng về kế hoạch sử. đắn đo về nguyên nhân gì mà bạn soạn sách lại mang đến Lê Lợi từ 1 hào trưởng có tiền có quyền trên Lam sơn (Thanh Hóa) thành một ông già tấn công cá tại Hà Nội? (À nhưng mà vào thời đó cũng không có tên Hà Nội nữa).

Phiên bạn dạng chính thức thời hiện tại đại

Không rõ sau thời Pháp thuộc tất cả dị bản nào không giống về truyện vua Lê trả kiếm giỏi không. “Sự tích hồ nước Gươm” quen thuộc với họ ngày ni được trích từ bộ sách đồ sộ “Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam” bao hàm gần 2000 truyện cổ tích nước ta do ông Nguyễn Đổng đưa ra sưu tầm cùng biên soạn. Bộ sách huyện thoại này được ông soạn và mang đến in nhìn trong suốt 25 năm (1957-1982). “Sự tích hồ Gươm” của ông đưa ra được dựa trên bản gốc vào sách “Lam sơn thực lục” nhưng có nhiều cải biên để đổi thay một câu truyện hoàn chỉnh chứ không còn là một vài chiếc tuyên truyền vắn tắt nữa. Một số chi tiết mang nhân tố ẩn dụ cũng được thêm vào để tăng mức độ sâu sắc. Chẳng hạn như Lê Thận bắt được lưỡi kiếm dưới sông, Lê Lợi tìm kiếm được chuôi gươm trên núi, nhị người về sau hợp lại new được thanh kiếm hoàn hảo ("Lam tô thực lục" có nhưng không rõ) – một phép ẩn dụ về việc đoàn kết. Hoặc như là cuối truyện vua Lê Lợi TỰ NGUYỆN trả lại thanh kiếm báu sau khoản thời gian đánh đuổi giặc xâm lược (tự nguyện trả kiếm là một trong sáng tác chỉ tất cả ở thời hiện tại đại, các bản trước toàn là bị đớp, cướp hoặc là từ bỏ mất) – một phép ẩn dụ về chiến tranh và tự do “Tàn cơn nội chiến dẹp gươm đao”. Phiên bạn dạng “Sự tích hồ nước Gươm” này được xem như là bạn dạng chính thức được thịnh hành rộng rãi và gửi vào huấn luyện và đào tạo cho học tập sinh.

Xem thêm: Supposed To Nghĩa Là Gì ? Giỏi Ngay Cấu Trúc Be Supposed To V Trong 7 Phút

Có người nói “Sự tích hồ nước Gươm” vay mượn phát minh từ truyện vua Arthur và thanh tìm Excalibur. Thực tế như đã nói trên thì ngay từ lúc người Việt chưa biết Arthur là ai và Excalibur là chiếc quái gì thì đã gồm truyện vua Lê “trả” kiếm (hoặc bị ngoạm mất kiếm) tại hồ hoàn kiếm rồi. Thuộc lắm là sau này người ta thấy bị cướp bởi vậy thì bôi bác bỏ quá nên sửa thành vua Lê từ nguyện trả kiếm như bạn dạng ta thấy ngày nay.