CƠ CHẾ ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT

     
*
*

*

*


*

SINH LÝ HỌC ĐIỀU HOÀ THÂN NHIỆT

I. Đại cương

Người nằm trong loại động vật hoang dã hằng nhiệt. Bọn họ thường điều hoà nhiệt độ trung trung khu của khung hình trong một khoảng hẹp bao phủ 37oC lúc tiếp xúc với một khoảng biến đổi nhiệt phạm vi của môi trường.

Bạn đang xem: Cơ chế điều hòa thân nhiệt

Một người không mặc áo quần hoàn toàn có thể tiếp xúc với sức nóng độ môi trường thiên nhiên từ phải chăng là 12,8oC mang lại cao là 54,5oC trong bầu không khí khô nhưng vẫn duy trì được thân nhiệt trong vòng 36,1-37,8oC. Ở ánh nắng mặt trời 40-41oC, con người rất có thể dung nạp chỉ vào một thời hạn ngắn. Lúc thân nhiệt từ 42oC trở lên, xẩy ra sự giáng hoá hối hả của protein trong tế bào và dẫn cho tử vong.

Tất cả các phản ứng tế bào, sinh hoá và enzyme đều dựa vào nhiệt độ. Vì thế, sự điều hoà thân nhiệt về tối ưu là cần thiết cho các hoạt động sinh lý ở động vật hằng sức nóng .

II. Thân sức nóng

1. ánh nắng mặt trời trung tâm

Là nhiệt độ các phần sâu trong khung người như gan, não và các tạng ... , nói một cách khác là nhiệt độ phần lõi cơ thể. ánh sáng trung tâm thông thường nằm trong giới hạn từ 36-37,5oC mà lại hay gặp mặt nhất là 36,5-37oC. Tất cả 3 cách đo ánh nắng mặt trời trung trung ương :

- Đo nghỉ ngơi trực tràng : ánh nắng mặt trời đo nghỉ ngơi trực tràng với độ sâu chuẩn là 5-10 cm được coi là tiêu biểu cho ánh sáng trung tâm.

- Đo sinh sống miệng (dưới lưỡi) : thấp hơn ở trực tràng khoảng 0,4-0,6oC.

- Đo ở hõm nách : rẻ hơn ánh nắng mặt trời trực tràng khoảng 0,65oC.

2. Nhiệt độ ngoại vi

Là nhiệt độ của da và tổ chức dưới da, còn gọi nhiệt độ phần vỏ cơ thể.

Nhiệt độ này biến đổi theo từng địa điểm trên khung hình và theo nhiệt độ môi trường. Ở ánh nắng mặt trời phòng (24-25oC), nhiệt độ da vùng đầu, ngực, bụng là 35oC; vùng cánh tay và ống chân là 31oC; vùng bàn tay, bàn chân là 29oC.

3. Những yếu tố ảnh hưởng đến thân nhiệt

3.1. Vận cơ

Có thể làm cho tăng nhiệt độ trung trung ương lên 2oC hoặc hơn. Nhiệt độ trực tràng có thể lên mang lại 38,5-40oC lúc lao đụng thể lực nặng, lên tới 41oC khi vận cơ trên mức cho phép và kéo dài.

3.2. Nhịp sinh học tập (nhịp ngày đêm)

Thân nhiệt giảm tối thiểu vào ban tối khi đang ngủ cùng tăng dịu vào sáng sớm. Thân sức nóng đạt về tối đa vào buổi chiều. Mức thay đổi nhiệt độ trong thời gian ngày là khoảng chừng 1oC.

3.3. Chu kỳ kinh nguyệt và thai kỳ

Thân nhiệt độ sau ngày rụng trứng rất có thể tăng hơn trước ngày rụng trứng khoảng chừng 0,3-0,5oC. đa số tháng cuối bầu kỳ, thân nhiệt có thể tăng thêm 0,5-0,8oC.

3.4. Tuổi

Trẻ em thường có thân nhiệt cao hơn người to do tăng các chuyển động vật lý lẫn gửi hoá. Con trẻ sinh non, con trẻ sơ sinh và bạn già đều có thân nhiệt sai trái định.

3.5. Bệnh lý

Tăng thân nhiệt tất cả thể gặp mặt trong truyền nhiễm trùng, cường liền kề hoặc u tuyến đường thượng thận... Bớt thân nhiệt bao gồm thể gặp mặt trong căn bệnh tả thể giá lạnh hoặc suy giáp.

III. Quy trình sinh nhiệt

Nhiệt là sản phẩm phụ của chuyển hoá. Có các loại sinh nhiệt sau đây :

- gửi hoá các đại lý ở hầu hết tế bào.

- gửi hoá tăng lên do teo cơ, bao gồm cả run.

- đưa hoá tạo thêm do công dụng của thyroxin (và một ít vì hormone tăng trưởng và testosterone) trên tế bào.

- gửi hoá tạo thêm do hiệu quả của epinephrine, norepinephrine cùng kích yêu thích giao cảm trên tế bào.

- đưa hoá tăng lên do sự tăng ánh sáng của chính tế bào.

Như vậy, quá trình sinh nhiệt là quy trình hoá học.

IV. Quy trình thải nhiệt

Hầu không còn lượng nhiệt hình thành trong khung hình được chế tác thành từ các cơ quan sinh hoạt sâu như gan, não, tim và cơ (khi gồm vận cơ). Rồi thì sức nóng được vận chuyển đến da là nơi hoàn toàn có thể thải nhiệt độ vào môi trường xung quanh xung quanh. Quá trình thải nhiệt độ là một quy trình vật lý.

1. Kết cấu của khung người thuận lợi với chức năng điều nhiệt

1.1. Lớp cách nhiệt

Bao có da và tổ chức triển khai dưới da, trong những số ấy mỡ là chất bí quyết nhiệt tốt nhất có thể vì độ dẫn nhiệt của nó chỉ bởi 1/3 các tổ chức khác.

Lợi điểm của lớp giải pháp nhiệt là nó giúp bảo trì nhiệt độ trung tâm trong những khi nhiệt độ da hoàn toàn có thể bị xuống thấp theo nhiệt độ môi trường.

1.2. Dòng máu sở hữu nhiệt từ bỏ phần lõi mang đến da

Có nhiều mạch máu chiếu thẳng qua lớp biện pháp nhiệt và phân chia chằng chịt ngay sát dưới mặt da. Đặc biệt đặc biệt quan trọng là các búi tĩnh mạch xum xê ngay dưới da.

Các kết cấu mạch này có khả năng đổi khác lưu lượng máu siêu lớn. Từ địa điểm không nhằm máu rã qua cho mức có thể cho qua 30% lưu lại lượng tim. Lưu lượng mẫu máu chịu sự điều khiển và tinh chỉnh của hệ thần kinh giao cảm.

2. Các phương thức thải nhiệt sống da

2.1. Phản xạ nhiệt

Sự mất nhiệt bởi vì bức xạ là sự việc mất nhiệt bên dưới dạng các tia hồng ngoại, thuộc một số loại sóng điện từ. Một bạn không mang áo quần, ở ánh sáng phòng, tất cả lượng sức nóng mất bằng cách bức xạ chiếm 60%.

2.2. Dẫn nhiệt trực tiếp

Là sự chuyển nhiệt từ da sang những vật xúc tiếp có ánh sáng thấp hơn hoàn toàn như là ghế, giường, mặt nền nhà ... Sự mất nhiệt bằng cách này chỉ chiếm 3% ở ánh sáng phòng.

2.3. Dẫn nhiệt độ đối lưu

Là sự truyền tải nhiệt đối lưu lại từ khung người sang không khí. Ở ánh nắng mặt trời phòng, sự mất sức nóng vào không khí bằng đối lưu chiếm 15%.

2.4. Bay hơi nước

Bay khá là thủ tục thải nhiệt sệt biệt ích lợi cho khung hình khi sức nóng độ môi trường cao hơn ánh nắng mặt trời da. Một gram nước cất cánh hơi xung quanh da sẽ mang đi 0,58 kcal nhiệt. Phương thức bay hơi giúp thải 22% lượng nhiệt trong đk nhiệt độ phòng. Cơ thể có 2 loại bay hơi nước là :

- cất cánh hơi không cảm giác : Đó là việc bay tương đối qua domain authority và bề mặt hô hấp, khoảng chừng 450-700 ml/ngày. Sự bay hơi này không thể kiểm soát điều hành bởi khối hệ thống điều nhiệt.

Xem thêm: Bài Văn Nghị Luận Về Tệ Nạn Ma Túy : Dàn Ý & Văn Mẫu Chọn Lọc

- bay hơi những giọt mồ hôi : Trong điều kiện nóng hoặc vận cơ mạnh, tuyến mồ hôi sẽ bài tiết nhiều mồ hôi. Mồ hôi sau khi được ngày tiết ra đề xuất được cất cánh hơi thì mới có tính năng chống nóng. Vày vậy, trong đk khí hậu nóng, nếu nhiệt độ cao sẽ rất khó chịu. Trong điều kiện cực kì nóng, các giọt mồ hôi có thể được bài tiết 1,5 lít/giờ. Sự bay hơi mồ hôi hữu ích là làm thải nhiệt cấp tốc nhưng rất có thể làm cho khung người mất nước với muối.

V. Cách thức điều nhiệt

Nhiệt độ cơ thể được điều hoà bởi hiệ tượng feedback thần kinh.

1. định nghĩa về điểm chuẩn chỉnh (set-point)

Điều hoà thân sức nóng là quá trình khung người điều chỉnh, bằng vận cường độ sinh nhiệt và thải nhiệt làm thế nào cho nhiệt độ trung tâm duy trì gần điểm chuẩn chỉnh 37oC. Lúc nhiệt độ khung hình tăng cao hơn mức này, vận tốc thải nhiệt cao hơn sinh nhiệt để lấy thân sức nóng trở về 37oC. Ngược lại, khi thân nhiệt bớt dưới điểm chuẩn, vận tốc sinh nhiệt sẽ cao hơn nữa thải nhiệt.

2. Những nơ-ron vùng trước chéo cánh thị giác-dưới đồi trước

Vùng trước chéo thị giác-dưới đồi trước có rất nhiều nơ-ron nhạy cảm nóng với một không nhiều nơ-ron nhạy bén lạnh. Phần lớn nơ-ron này có chức năng như những cảm ứng nhiệt để kiểm soát và điều hành thân nhiệt.

Khi vùng này bị kích say đắm nóng sẽ gây ra tăng tiết mồ hôi và giãn mạch domain authority giúp kháng nóng, mặt khác các quá trình sinh nhiệt cũng trở nên ức chế. Bởi vì vậy, nó cũng được coi là một trung vai trung phong điều nhiệt.

3. Các receptor nhiệt ngơi nghỉ da với tổ chức

Các receptor nhiệt làm việc da bao hàm receptor nhận cảm ổm và nóng, trong các số đó receptor nhấn cảm lạnh nhiều hơn gấp 10 lần.

Các receptor nhiệt độ còn tìm thấy ở những tổ chức phía bên trong cơ thể như tuỷ sống, khoang bụng cùng quanh tĩnh mạch lớn. Nó cũng phát hiện tại lạnh là chủ yếu. Tuy nhiên khác với receptor sống da, nó tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trung trung tâm hơn là ánh sáng ngoại vi.

4. Vùng bên dưới đồi sau - Tích hợp những tín hiệu

Các biểu đạt nhận cảm nhiệt ngoại biên thâm nhập điều nhiệt đa phần là trải qua vùng bên dưới đồi. Vùng mà các tín hiệu này kích ham mê nằm ở 2 bên rìa của vùng dưới đồi sau. Những tín hiệu nhiệt tw từ vùng trước chéo thị giác-dưới đồi trước cũng rất được truyền về vùng bên dưới đồi sau. Tại đây, tất cả các biểu thị nhận cảm nhiệt được tổng đúng theo lại để kiểm soát quá trình sinh nhiệt và giữ nhiệt của khung người giúp điều hoà thân nhiệt.

5. Các cơ chế đáp ứng

Khi những trung trung ương điều nhiệt của vùng dưới đồi phát hiện nay được thân nhiệt quá lạnh hoặc thừa lạnh, nó sẽ điều khiển và tinh chỉnh các quá trình sinh nhiệt cùng thải nhiệt sao cho thích hợp.

5.1. Chính sách chống nóng

- Giãn mạch domain authority : rất có thể xảy ra ở những vùng của khung người làm da đỏ ửng. Giãn mạch xảy ra do sự ức chế trung trung khu giao cảm (gây co mạch) làm việc vùng dưới đồi sau.

- bay hơi mồ hôi : lúc nhiệt độ khung hình cao rộng 37oC, vận tốc thải sức nóng do cất cánh hơi những giọt mồ hôi sẽ tăng nhanh. Sự bài bác tiết các giọt mồ hôi được điều khiển bởi thần khiếp giao cảm (nơ-ron giao cảm này máu acetylcholine thay vị norepinephrine).

- giảm sinh sức nóng : Ức chế sự run cơ với sự sinh sức nóng hoá học.

5.2. Cơ chế chống lạnh

- teo mạch domain authority : vì trung trọng tâm giao cảm sinh hoạt vùng bên dưới đồi sau bị kích thích. Co mạch có tác dụng giảm mức mang nhiệt trường đoản cú trung tâm khung người ra da đề xuất giảm thải nhiệt.

- bức xạ dựng lông : Kích say mê giao cảm tạo ra phản xạ dựng lông có giá trị kháng lạnh sinh hoạt loài thú. Con fan không thể dựng lông nhưng mà khi lạnh sẽ có được hiện tượng sởn da gà. Hiện tượng này không có giá trị chống lạnh, nó là lốt tích của phản xạ dựng lông.

- Tăng sinh nhiệt độ :

+ Run cơ : được điều khiển và tinh chỉnh bởi trung trọng tâm run cơ nằm ở vị trí sau vùng bên dưới đồi. Thông thường nó bị ức chế bởi các tín hiệu trường đoản cú vùng trước chéo thị giác-dưới đồi trước cơ mà trở nên chuyển động khi nhận biểu hiện lạnh tự da cùng tuỷ sống.

+ Sinh nhiệt độ hoá học tập do công dụng giao cảm : sự kích say mê giao cảm hoặc norepinephrine và epinephrine vào máu rất có thể làm tăng tức thì lập tức vận tốc chuyển hoá tế bào. Đó là việc sinh sức nóng hoá học, xẩy ra do công dụng khử tuy nhiên hành quy trình phosphoryl hoá-oxy hoá, tác dụng là chỉ chế tạo ra nhiệt nhưng mà không hiện ra ATP. Sự sinh nhiệt hoá học còn liên quan ngặt nghèo với một loại mỡ nâu chịu sự bỏ ra phối của thần tởm giao cảm.

+ Sinh nhiệt hoá học do tăng ngày tiết thyroxine : thyroxine làm cho tăng sinh nhiệt độ hoá học vị tăng chuyển hoá tế bào. Trong thực nghiệm, người ta nhận ra sự tăng chuyển hoá này không xẩy ra ngay cơ mà phải phải vài tuần để tuyến gần cạnh phì đại và tiết độ đậm đặc thyroxine say đắm ứng. Sự đáp ứng nhu cầu của tuyến giáp đối với lạnh ở tín đồ vẫn chưa theo thông tin được biết rõ. Mặc dù nhiên, những người dân vùng địa cực tất cả chuyển hoá cơ phiên bản cao bất thường.

VI. Một số trong những rối loàn thân nhiệt

1. Sốt

Sốt là trạng thái tăng thân nhiệt xảy ra do điểm chuẩn bị nâng lên rất cao hơn bình thường. Khi đó, các thỏa mãn nhu cầu tăng thân nhiệt lộ diện và chuyển thân nhiệt tăng thêm bằng điểm chuẩn chỉnh mới gây ra sốt.

Chất gây sốt ngoại sinh bao gồm các thành phầm giáng hoá, độc tố của vi trùng hoặc tổng thể một vi sinh vật.

Chất gây sự chú ý nội sinh là các cytokin được huyết ra từ bạch cầu mono, đại thực bào, bạch cầu hạt trung tính, bạch huyết cầu lympho... Các chất gây sự chú ý nội sinh hay được tiết ra khi các tế bào bên trên thực bào hoặc nhận diện những chất gây sốt ngoại sinh. Hóa học gây nóng nội sinh thường gặp mặt là interleukin-1. Interleukin-1 liên hệ nơ-ron vùng dưới đồi huyết prostaglandin E2, và chủ yếu chất này đã ảnh hưởng tác động làm tăng điểm chuẩn của vùng bên dưới đồi. Phiên bản thân nội độc tố vi trùng cũng rất có thể trực tiếp gây tăng tạo ra prostaglandin E2 sinh sống vùng bên dưới đồi.

Khi bước đầu cơn sốt sẽ sở hữu các biểu lộ như ớn lạnh, co mạch, run. Lúc hết hit thì giãn mạch, ra mồ hôi.

2. Say nóng

Là tình trạng tăng thân nhiệt lúc nhiệt độ môi trường xung quanh quá cao, quá quá khả năng thải nhiệt. Nếu môi trường thiên nhiên không khí thô và bao gồm gió đối lưu thì thải nhiệt độ do bay hơi còn thuận lợi. Nếu nhiệt độ 100% thì với ánh nắng mặt trời không khí 34oC đã hoàn toàn có thể làm tăng thân nhiệt.

Khi bị say nóng, thân nhiệt lên tới mức 40,5-42oC. Triệu bệnh là hoa mắt, choáng váng, da nóng và đỏ, rất có thể mê sảng cùng bất tỉnh. Nặng trĩu thì gồm thêm sốc tuần hoàn.

Say nắng là một dạng của say nóng tất cả thêm tia phản xạ của mặt trời.

3. Sự tiếp xúc của khung hình với môi trường xung quanh cực lạnh

Một tín đồ bị lâm vào cảnh nước bao gồm băng trong tầm 20-30 phút đang chết vì chưng rung thất, dứt tim. Khi đó, thân nhiệt sụt giảm còn 25oC.

Khi thân nhiệt giảm đi dưới 34oC thì tài năng điều nhiệt độ của vùng bên dưới đồi có khả năng sẽ bị suy yếu với khi thân nhiệt độ còn 29oC khả năng này sẽ bị mất hoàn toàn. Đầu tiên, nàn nhân sẽ bi quan ngủ và kế tiếp là hôn mê.

- rét cóng : hầu như phần thân thể phơi ra lạnh hoàn toàn có thể bị đông lại điện thoại tư vấn là giá buốt cóng, hay gặp ở dái tai, đầu ngón tay, chân. Rất có thể đưa mang đến tổn thương lâu dài là hoại tử.

Xem thêm: Hồ Sơ Lửa Phần 3 Tử Thi Lên Tiếng Tập 38, Tử Thi Lên Tiếng Tập 36

- Giãn mạch do lạnh : khi nhiệt độ tổ chức triển khai giảm xuống mức hoàn toàn có thể gây đông, mạch máu đùng một phát giãn ra biểu lộ bằng đỏ da. Hiện tượng lạ này giúp bảo đảm an toàn khỏi bị rét mướt cóng.

kimsa88
cf68