Các tác phẩm của nguyễn du

     

12345678910
1 40
1
40

Bài thơ: Độc tiểu Thanh ký


Tây hồ nước hoa uyển tẫn thành khưĐộc điếu tuy vậy tiền độc nhất vô nhị chỉ thưChi phấn hữu thần liên tử hậu,Văn chương vô mệnh luỵ phần dư.Cổ kim hận sự thiên nan vấn,Phong vận kỳ oan xẻ tự cư.Bất tri tam bách dư niên hậu,Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như?

Dịch nghĩa

Vườn hoa cạnh Tây Hồ vẫn thành bến bãi hoang,Ta chỉ viếng thiếu phụ qua bài xích ký phát âm trước cửa sổ mà thôi.Son phấn tất cả linh hồn chắc đề nghị xót chuyện xảy ra sau khi chết,Văn chương không có mệnh mà cũng bị liên luỵ, đốt đi còn còn sót lại một vài bài.Mối hận cổ kim, thật nặng nề mà hỏi ông trời.Ta từ bỏ coi như người cùng một hội, một thuyền với nàng là người vì nết phong nhã mà phạm phải nỗi oan kỳ lạ lùng.Chẳng biết bố trăm năm tiếp theo nữa,Thiên hạ bao gồm ai khóc Tố Như ta?

Lời bình

“Vườn hoa rất đẹp Tây hồ sẽ thành kho bãi hoang”. Đây là Tây hồ nước của hàng Châu, Trung Quốc. Câu thơ mở bài xích nói một đổi thay tàn tạ, nhưng chưa phải chỉ để gợi cảm khái bình thường chung, nhưng mà gắn với một địa danh cụ thể, Tây hồ. đái Thanh, đời công ty Minh tài sắc, nhưng bắt buộc làm lẽ, bị vợ cả hành hạ. Tây hồ là nơi cô bé bị người bà xã cả ép sống đơn lẻ ở trên đây đến bắt buộc chết bi lụy năm 18 tuổi. Bài thơ sở hữu giọng Nguyễn Du tâm sự với đái Thanh:Trước cửa sổ (ta) hiểu cuốn sách, viếng nàng. Cuốn sách ấy là cuốn “Ghi chép về cuộc đời Tiểu Thanh” (Tiểu Thanh ký). Trong số ấy có chép lại 12 bài xích thơ còn còn lại khi tập thơ mang trọng điểm sự bị người vợ cả đem đốt. Nguyễn Du gọi đời nàng, xem thơ nàng và xót mến thân phận nàng, chính là một hành vi phúng điếu.

Bạn đang xem: Các tác phẩm của nguyễn du


Chân dung Đại thi hào Nguyễn Du
2
15
2
15

Văn tế thập một số loại chúng sinh

Tiết mon Bảy mưa dầm sùi sụt,Toát khá may nóng sốt xương khô,Não người thay giờ chiều thu,Ngàn lau nhuốm bạc, lá ngô rụng vàng.

5. Đường bạch dương bóng chiều man mác,Ngọn đường lê lác đác sương sa,Lòng làm sao là chẳng thiết tha,Cõi dương còn cầm cố nữa là cõi âm.Trong trường dạ mờ ám trời đất,10. Bao gồm khôn thiêng phảng phất u minh,Thương nắm thập một số loại chúng sinh,Hồn 1-1 phách dòng lênh đênh quê người.Hương khói dường như không nơi nương tựa,Hồn không cha mẹ lần lữa đêm đen,15. Còn chi ai quí ai hèn,Còn đưa ra mà nói ai hiền đức ai ngu?Tiết đầu thu lập lũ giải thoátNước tĩnh bình rưới phân tử dương chiMuôn nhờ đức Phật từ bi,20. Giải oan, cứu vãn khổ, hồn về tây phương.

Cũng gồm kẻ tính mặt đường kiêu hãnh,Chí đa số lăm chiếm gánh non sông,Nói chi những buổi tranh hùngTưởng khi gắng khuất vận cùng cơ mà đau.25. thốt nhiên phút đâu mưa sa ngói lởKhôn rước mình làm đứa sất phu,Lớn sung túc nặng oán thù thù,Máu tươi lai láng, xương khô rã rời.

Đoàn vô tự lạc loài nheo nhóc,30. Quỷ không đầu khóc lóc đêm mưaCho tuyệt thành bại là cơMà cô hồn biết lúc nào cho tan!

Cũng gồm kẻ màn lan trướng huệ,Những cậy mình phòng tiêu Hằng Nga,35. Một phen chuyển đổi sơn hà,Mảnh thân dòng lá biết là về đâu?Trên lầu cao dưới ước nước chảyPhận đành rằng trâm gãy bình rơi,Khi sao đông đúc vui cười,40. Mà khi nhắm đôi mắt không người nhặt xương.

Đau đớn nhẽ không hương thơm không khói,Luống ngẩn ngơ cái suối rừng sim.Thương cầm cố chân yếu hèn tay mềmCàng năm càng héo, một đêm một rầu.

45. Kìa phần nhiều kẻ nón cao áo rộng,Ngọn bút son thác sống làm việc tay,Kinh luân găm một túi đầy,Đã tối Quản cat lại ngày Y Chu.Thịnh mãn lắm oán thù thù càng lắm,50. Trăm chủng loại ma mồ nấm bình thường quanh,Nghìn vàng khôn đổi được mìnhLầu ca, viện hát, tung tành còn đâu?Kẻ thân ưng ý vắng sau vắng tanh trướcBiết rước ai chén con nước nén nhang?55. Cô hồn thất thểu dọc ngang,Nặng oan khôn nhẽ tìm con đường hoá sinh.

Kìa đa số kẻ bài bác binh ba trậnĐem mình vào giật ấn nguyên nhung.Gió mưa sấm sét đùng đùng,60. Dãi thây trăm họ cần công một người.Khi thất nạm tên rơi đạn lạc,Bãi sa ngôi trường thịt nát huyết rơi,Bơ vơ góc bể chân trời,Nắm xương vô chủ biết vùi vị trí nao?65. Trời thăm thẳm mưa gào gió thét,Khí âm huyền u ám và sầm uất trước sau,Ngàn mây nội cỏ rầu rầu,Nào đâu điếu tế, nào đâu bác bỏ thường?

Cũng gồm kẻ tính mặt đường trí phú,70. Mình có tác dụng mình nhịn ngủ yếu ăn,Ruột rà không kẻ chí thânDẫu tạo sự để dành riêng phần cho ai?Khi ở xuống không bạn nhắn nhủ,Của phù du dẫu bao gồm như không,75. Sinh sống thời tiền chảy bạc ròng,Thác không lấy được một đồng nào đi.Khóc ma mướn, yêu thương gì hàng xómHòm gỗ nhiều bó đóm chuyển đêmNgẩn ngơ vào quảng đồng chiêm,80. Nén hương thơm giọt nước, biết tìm kiếm vào đâu?

Cũng gồm kẻ rắp ước chữ quýDấn mình vào thị trấn lân la,Mấy thu lìa cửa ngõ lìa nhà,Văn chương đã kiên cố đâu mà lại trí thân?85. Dọc sản phẩm quán nên tuần mưa nắng,Vợ con nào nuôi nấng khem kiêng,Vội xoàn liệm sấp chôn nghiêng,Anh em dương gian láng giềng fan dưng.Bóng bộ phận xa chừng mùi hương khúc90. Bến bãi tha ma kẻ dọc fan ngang,Cô hồn dựa vào gửi tha phương,Gió trăng hiu hắt, hương lửa lạnh lùng.

Cũng tất cả kẻ vào sông ra bể,Cánh buồm mây chạy xế gió đông95. Chạm chán cơn giông tố giữa dòng,Đem thân vùi rấp vào lòng kình nghê.

Cũng gồm kẻ trở về buôn bán,Đòn gánh tre chín dạn nhì vai,Gặp trận mưa nắng giữa trời,100. Hồn đường phách sá lạc loài chỗ nao?

Cũng tất cả kẻ mắc vào khoá lính,Bỏ góc cửa đi gánh vấn đề quan,Nước khe cơm trắng ống gian nan,Dãi dầu ngàn dặm lầm than một đời.105. Buổi trận mạc mạng người như rác,Phận đành rằng đạn lạc thương hiệu rơi.Lập loè ngọn lửa ma trơi,Tiếng oan văng vẳng tối trời càng thương.

Cũng tất cả kẻ nhỡ nhàng một kiếp,110. Liều tuổi xanh buôn nguyệt buôn bán hoa,Ngẩn ngơ lúc trở về già,Đâu ông xã con tá biết là cậy ai?Sống đã chịu một đời phiền nãoThác lại dựa vào hớp cháo lá đa,115. Đau đớn nuốm phận lũ bà,Kiếp sinh ra núm biết là trên đâu?

Cũng bao gồm kẻ nằm ước gối đất,Dõi tháng ngày hành khất ngược xuôi,Thương vắt cũng một kiếp người,120.

Xem thêm: 【Hỏi Đáp】 Mục Lục Tiếng Anh Là Gì, Mục Lục Tiếng Anh Là Gì

Sống nhờ hàng xứ, chết vùi mặt đường quan!

Cũng có kẻ mắc oan tù nhân rạcGửi mình vào chiếu rách một manh.Nắm xương chôn rấp góc thành,Kiếp nào túa được oan tình ấy đi?

125. Kìa hầu như đứa đái nhi tấm bé,Lỗi giờ sinh lìa người mẹ lìa cha.Lấy ai bồng bế vào ra,U ơ giờ đồng hồ khóc tha thiết nỗi lòng.

Kìa phần nhiều kẻ chìm sông lạc suối,130. Cũng có thể có người sẩy cối sa cây,Có tín đồ leo giếng đứt dây,Người trôi nước phe cánh kẻ lây lửa thành.Người thì mắc tô tinh thuỷ quáiNgười thì sa nanh sói ngà voi,135. Có bạn hay đẻ không nuôi,Có fan sa sẩy, có bạn khốn thương.Gặp phải lúc đi con đường lỡ bướcCầu nề Hà kẻ trước fan sauMỗi người một nghiệp không giống nhau140. Hồn xiêu lòng phách tán biết đâu bây giờ?

Hoặc là ẩn ngang bờ dọc bụi,Hoặc là nương ngọn suối chân mây,Hoặc là những vết bụi cỏ nhẵn cây,Hoặc nơi quán nọ ước này bơ vơ.145. Hay những nương thần từ, Phật tựHoặc là địa điểm đầu chợ cuối sôngHoặc là trong suốt đồng không,Hoặc chỗ gò đống, hoặc vùng vệ sinh tre.

Sống vẫn chịu nhiều bề thảm thiết,150. Gan héo khô dạ giá căm căm,Dãi dầu trong mấy mươi năm,Thở than bên dưới đất, nạp năng lượng nằm bên trên sương.Nghe con gà gáy tìm mặt đường lánh ẩn,Lặn mặt trời dại dột tìm ra,155. Luộm thuộm bồng trẻ em dắt già,Có khôn thiêng nhẽ lại nhưng nghe kinh.Nhờ phép Phật rất sinh tịnh độ,Phóng hào quang cứu vãn khổ độ u,Rắp hoà tứ hải quần chu,160. óc phiền rũ sạch, ân oán thù cọ không.Nhờ ông phật thần thông quảng đại,Chuyển pháp luân tam giới thập phương,Nhơn nhơn Tiêu Diện đại vương,Linh kỳ một lá đi đường chúng sinh.165. Dựa vào phép Phật uy linh dũng mãnh,Trong giấc mê khua tỉnh chiêm bao,Mười loài là mọi loài nào?Gái trai già trẻ phần đông vào nghe kinh.Kiếp phù thế như hình bào ảnh,170. Có chữ rằng: "Vạn cảnh giai không"Ai ơi mang Phật làm lòng,Tự nhiên siêu thoát khỏi trong luân hồi.Đàn chẩn tế vâng lời Phật giáo,Của có chi bát cháo nén nhang,175. điện thoại tư vấn là manh áo thoi vàng,Giúp mang đến làm của ăn đường thăng thiên.Ai mang lại đây dưới trên ngồi lại,Của làm cho duyên chớ không tự tin bao nhiêu.Phép thiêng phát triển thành ít thành nhiều,180. Trên nhờ vào Tôn trả chia phần lớn chúng sình.Phật thơ mộng từ bi phổ độChớ hổ thẹn rằng có có không không.Nam tế bào Phật, nam tế bào Pháp, nam mô TăngĐộ mang đến nhất thiết khôn cùng thăng thượng đàì

Bài này nói một cách khác là Văn chiêu hồn hay Văn tế chiêu hồn.

Trích đoạn bài bác thơ này được sử dụng làm bài xem thêm trong công tác SGK Văn học 10 quá trình 1990-2006.

Lời bình

Bài văn chiêu hồn đã trình bày cảnh đau khổ của mọi hạng fan trong thôn hội từ đều kẻ quyền nỗ lực cao sang đến fan xó chợ đầu đường. Tất cả mọi tín đồ không ai có thể khước từ dòng chết. Mặc dù “mỗi tín đồ một nghiệp khác nhau” nhưng cầu Nại Hà thì không ai có thể không cách qua, chỉ là “kẻ trước bạn sau nhưng thôi!

Cụ Nguyễn Du sẽ tả cảnh bi lụy từ dương gian mang đến âm phủ: từ ngày tiết đầu thu ảm đạm, thê lương của cõi dương chuyển sang cảnh “trường dạ buổi tối tăm” bi thiết của cõi âm... Nhằm nêu ra các loại chúng sanh với hầu hết nghiệp cảnh không giống nhau nhưng tựu trung đều ảm đạm giống nhaụ. Nói là “thập loại” nhưng bài văn đã kể ra cả thảy 16 nghiệp cảnh. Chữ “mười” làm việc đây không phải là số đếm thường thì mà là giờ tượng trưng cho việc rộng khắp, trọn vẹn như trong biện pháp nói “mười phân vẹn mười”, “nhân vô thập toàn”...


Chân dung Đại thi hào Nguyễn Du
3
7
3
7

Long thành gắng giả ca

Long thành giai nhân,Bất cam kết danh tự.Ðộc thiện huyền cầm,Cử thành bỏ ra nhân dĩ nỗ lực danh.Học đắc tiên triều cung trung “Cung phụng” khúc,Tự thị thiên thượng nhân gian đệ tốt nhất thanh.Dư trên thiếu niên tằng độc nhất vô nhị kiến,Giám hồ nước hồ biên dạ khai yến.Thử thời tam thất chánh phương niên,Xuân phong yểm ánh đào hoa diện.Ðà nhan hám thái buổi tối nghi nhân,Lịch loàn ngũ thanh tuỳ thủ biến.Hoãn như luơng tư thế tùng lâm,Thanh như chích hạc minh tại âm.Liệt như Tiến Phúc bi đầu toái phích lịch,Ai như Trang Tích bịnh trung vi Việt ngâm.Thính đưa mỹ mỹ bất tri quyện,Tận thị Trung Hoà Ðại Nội âm.Tây đánh chư thần mãn toạ tận khuynh đảo,Triệt dạ truy tìm hoan bất tri hiểu.Tả phao đồn hữu trịch tranh triền đầu,Nê thổ kim chi phí thù thảo thảo.Hào hoa ý khí lăng công hầu,Ngũ Lăng niên thiếu thốn bất túc đạo.Tính tương tam thập lục cung xuân,Hoán thủ ngôi trường An vô giá chỉ bảo.Thử tịch hồi đầu nhị thập niên,Tây sơn bại hậu dư phái nam thiên.Chỉ xích Long Thành bất phục kiến,Hà huống thành trung ca vũ diên.Tuyên che sứ quân vị dư trùng mãi tiếu,Tịch trung ca kỹ giai niên thiếu.Tịch mạt nhất nhân phát cung cấp hoa,Nhan xú thần thô hình lược tiểu.Lang tạ tàn my bất sức trang,Thuỳ tri tiện thị đương niên thành trung đệ độc nhất điệu.Cựu khúc tân thanh ám lệ thuỳ,Nhĩ trung tĩnh thính tâm trung bi.Mãnh nhiên ức khởi nhị những năm tiền sự,Giám hồ hồ biên tằng kiến chi.Thành quách suy di nhân sự cải,Kỷ độ tang điền đổi thay thương hải.Tây đánh cơ nghiệp độc nhất vô nhị đán tận tiêu vong,Ca vũ ko lưu tuyệt nhất nhân tại.Thuấn tức bách niên tằng kỷ thì,Thương trung ương vãng sự lệ triêm y.Nam Hà quy lai đầu tận bạch,Quái để giai nhân dung nhan suy.Song nhãn trừng trừng ngoạn mục tượng,Khả liên đối lập bất tương tri.

Dịch nghĩa

Người đẹp nhất Long ThànhHọ tên không được biếtRiêng thạo bọn huyền cầmDân trong thành gọi người vợ là cô CầmGảy khúc “Cung phụng” trường đoản cú triều vua xưaMột khúc đàn hay tuyệt từ trời chuyển xuống cầm gian.Nhớ hồi con trẻ tôi đã gặp mặt nàng một lầnBên hồ Giám trong một tối yến tiệcTuổi cô độ lớn hai mươi mốtÁo hồng ánh lên khuôn mặt đẹp mắt như hoaRượu đậm sắc nét thêm mặt ngây thơ khả áiNgón tay lướt năm cung réo rắtTiếng khoan như gió thổi qua rừng thôngThanh vào như đôi hạc kêu nơi xa xôiMạnh như sét đánh tan bia Tiến PhúcSầu bi như Trang Tích thời gian đau nhỏ ngâm rên tiếng ViệtNgười nghe cô bé say sưa do dự mệtTrong khúc nhạc đại nội Trung Hoà.Quan tướng công ty Tây say rượu nghiêng ngảLo vui chơi giải trí suốt tối không nghỉBên yêu cầu bên trái tranh nhau mang đến thưởngTiền bạc coi thường có nghĩa chi.Vẻ lãng tử hơn bậc vương vãi hầuGiới trẻ chỗ Ngũ Lăng không đáng kểDường như tía mươi sáu cung xuânNay Tràng An vẫn hun đúc được một báu vật vô giá.Trong đầu lưu giữ lại sẽ hai mươi nămTây sơn thất bại bại, tôi vào NamLong Thành gần mà cũng chẳng được thấyCòn nói đưa ra đến chuyện múa hát trong thành.Nay Tuyên tủ sứ bày cuộc vui đãi tôiCa kỹ trẻ xinh cả một đámChỉ có một kẽ tóc hoa râm ngồi cuối phòngMặt xấu, sắc đẹp khô, tín đồ hơi nhỏMày phờ phạc không điểm phấn sơn sonSao mà lại đoán được tín đồ này là đệ tốt nhất danh ca một thời.Điệu nhạc xưa làm cho ta thầm nhỏ lệLắng tai nghe lòng càng đau xótTự nhiên nhớ lại nhị mươi năm trướcBên hồ Giám trong dạ yến ta vẫn thấy nàngThành quách sẽ chuyển, bạn cũng thay đổi thayNương dâu trở thành biển cả cả đã nhiềuCơ nghiệp Tây tô cũng đà tiêu tánSót lại trên đây còn bạn múa ca.Thấm thoắt trăm năm có là baoCảm thương chuyện cũ cần sử dụng áo thấm nước mắtTa từ nam giới trở lại, đầu bạc đãi trắngTrách làm sao được vẻ đẹp cũng suy tàn.Hai mắt trừng lên tưởng nhớ chuyện xưaThương cho đương đầu mà chẳng nhìn nhận biết nhau.

Lời bình:

Đây là bài bác thơ duy nhất, Nguyễn Du nói tới nhà Tây Sơn. Cùng qua hình hình ảnh “cả loại cơ nghiệp vĩ đại… chỉ với lại có mỗi một cô ca sĩ già”, đơn vị thơ đang đau lòng để nước đôi mắt rơi ướt áo...Long thành nuốm giả ca vì chưng thi hào Nguyễn Du (1765–1820) chế tác trong khoảng thời gian đi sứ sang công ty Thanh (Trung Quốc) vào khoảng thời gian 1813 mang đến năm 1914. Bài bác thơ này cùng với Truyện Kiều, Điếu La Thành ca giả, Độc tiểu Thanh kí...được giới siêng môn đánh giá là đông đảo thi phẩm biểu lộ rõ nét nỗi yêu thương xót thực tâm của tác giả về phần đông kiếp fan bất hạnh, độc nhất vô nhị là những phụ nữ khổ đau, bị vùi dập trong xã hội thời phong con kiến của Việt Nam.


Ảnh minh họa (Nguồn internet)
4
2

Đối tửu

Phu toạ nhàn tuy vậy tuý nhãn khai,Lạc hoa rất nhiều há mến đài.Sinh tiền bất tận tôn trung tửu,Tử hậu thuỳ kiêu mộ thượng bôi?Xuân dung nhan tiệm thiên hoàng điểu khứ,Niên quang đãng ám trục bạch đầu lai.Bách kỳ đãn đắc phổ biến triêu tuý,Thế sự phù vân chân khả ai.

Dịch nghĩa

Ngồi xếp bởi tròn trước cửa sổ, rượu vào khá say mắt lim dim,Vô số cánh hoa rơi trên thảm rêu xanh.Lúc sống không uống cạn chén rượu,Chết rồi, ai rưới bên trên mồ cho?Sắc xuân chuyển đổi dần, chim hoàng oanh bay đi,Năm tháng ngầm tạo động lực thúc đẩy đầu bạc.Cuộc đời trăm năm, chỉ muốn say suốt ngày.Thế sự như đám mây nổi, thật đáng buồn.

Lời bình:

Tâm sự Nguyễn Du qua Đối tửu là trọng tâm sự của bậc anh hùng, fan đã đám chống chọi với Nguyễn Huệ, hiễu rất rõ ràng Gia Long, Minh Mệnh là các vị vua tài trí với gian hùng, biết trọng dụng kĩ năng nhưng kiềm chế với đa nghi. Nguyễn Du đã từng có lần là chánh sứ mở đầu về nước ngoài giao cùng với triều Thanh. Người cũng là hàn lâm đại học sĩ tiên phong về giáo dục, là quan tiền cai bạ đầu tỉnh trọng yếu gần cạnh cạnh nắm đô. Nguyễn Du hiếu thấu khiếp Kim Cương, sâu sắc Kinh Dịch, phong thủy và Nhân tướng tá học, uyên thâm rất nhiều mặt về lịch sử, địa lý, văn hóa, xã hội với ngôn ngữ, nhưng cẩn trọng và khiêm nhường hiếm thấy.


Chân dung Đại thi hào Nguyễn Du

Sở loài kiến hành

Hữu phụ huề tam nhiTương tương toạ đạo bàngTiểu giả tại hoài trungÐại mang trì trúc khuôngKhuông trung hà sở thịnhLê hoắc tạp tì khangNhật án bất đắc thựcY quần hà khuông nhươngKiến nhân bất ngưỡng thịLệ lưu khâm lang langQuần nhi thả hỉ tiếuBất tri mẫu trung khu thươngMẫu trọng điểm thương như hàTuế cơ lưu dị hươngDị hương thơm sảo phong thụcMễ giá bất thậm ngangBất tích khí mùi hương thổCẩu đồ cứu vãn sinh phươngNhất công dụng dung lựcBất sung tứ khẩu lươngDuyên nhai nhật khất thựcThử kế an khả trườngNhãn hạ uỷ câu hácHuyết nhục tự dùng langMẫu tử bất túc tuấtPhủ nhi tăng đoạn trườngKỳ thống tại trung tâm đầuThiên nhật giai vị hoàngÂm phong phiêu nhiên chíHành nhân diệc thê hoàngTạc tiêu Tây Hà dịchCung chũm hà trương hoàngLộc cân tạp ngư xíMãn trác trần trư dươngTrưởng quan tiền bất hạ trợTiểu môn chỉ lược thườngBát khí vô nạm tíchLân cẩu yếm cao lươngBất tri quan đạo thượngHữu thử cùng nhi nươngThuỳ nhân tả demo đồTrì dĩ phụng quân vương

Dịch nghĩa

Có người đàn bà dắt ba đứa conCùng nhau ngồi mặt đườngÐứa bé dại trong bụng mẹÐứa phệ cầm giỏ treTrong giỏ đựng gì lắm thế?Rau lê, hoắc lẫn cámQua trưa rồi chưa được ănÁo quần sao mà rách rưới quáThấy người không ngấc nhìnNước đôi mắt chảy ròng rã ròng bên trên áoLũ bé vẫn vui cườiKhông biết lòng chị em đauLòng chị em đau ra sao?Năm đói linh giác đến xóm khácLàng không giống mùa màng xuất sắc hơnGiá gạo không cao quáKhông hụt hẫng đã bỏ làng điMiễn sao tìm kiếm được phương tiện sốngMột fan làm không còn sứcKhông đủ nuôi bốn miệng ănDọc đường từng ngày đi nạp năng lượng màyCách ấy có tác dụng sao kéo dãn mãi đượcThấy trước mắt cái lúc đi đời bên ngòi rãnhMáu giết thịt nuôi lang sóiMẹ chết không thương tiếcVỗ về nhỏ càng thêm đứt ruộtTrong lòng đau xót kỳ lạ thườngMặt trời chính vì thế phải kim cương uáGió lạnh hốt nhiên ào tớiNgười đi mặt đường cũng khổ sở làm saoÐêm qua ngơi nghỉ trạm Tây HàTiệc tùng cung phụng phô trương quá mứcGân hươu cùng vây cáÐầy bàn thịt heo, thịt dêQuan bự không thèm chạm đũaÐám theo hầu chỉ nếm quaVứt quăng quật không luyến tiếcChó láng giềng cũng ngán món nạp năng lượng ngonKhông biết trê tuyến phố cáiCó chị em con đói khổ nhà nàyAi tín đồ vẽ bức tranh đóÐem dơ lên nhà vua

Lời bình:

Sở kiến hành là trong số những kiệt tác của văn chương việt nam trung đại. Bài bác thơ một đợt nữakhẳng định cái tâm và cái tài vĩ đại của thi hào Nguyễn Du. Nội dung bài viết đề xuất hướng khai quật bài thơ nhằm pháthiện khối hệ thống các thảm kịch tinh thần của nhân vật: bi kịch của một con người khi phải rời vứt quê hương, bi kịchcủa một tín đồ hàmh khất, bikịch của một con người còn đang sinh sống mà dòng chết đã nhìn thấy trước mắt… và bikịch trước sự việc vô tâm của những đứa trẻ con thơ dở hơi với một nỗi đau mang lại héo hắt tâm hồn của người mẹ


Chân dung Đại thi hào Nguyễn Du

Hồi 01

Trăm năm vào cõi fan ta,Chữ tài, chữ mệnh khéo là ghét nhau.Trải sang một cuộc bể dâu.Những điều trông thấy mà đau khổ lòng.5. Kỳ lạ gì bỉ sắc bốn phong,Trời xanh quen thói má hồng đánh ghen.Cảo thơm lần giở trước đèn,Phong tình có lục còn truyền sử xanh.Rằng: năm Gia Tĩnh triều Minh,10. Tư phương phẳng lặng, hai khiếp vững vàng.Có công ty viên ngoại chúng ta Vương,Gia tư nghĩ cũng hay thường bậc trung,Một trai bé thứ rốt lòng,Vương quan là chữ, nối chiếc nho gia.15. Đầu lòng nhì ả tố nga,Thuý Kiều là chị, em là Thuý Vân.Mai cốt cách, tuyết tinh thần.Mỗi tín đồ một vẻ, mười phân vẹn mười.Vân xem long trọng khác vời,20. Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.Hoa cười, ngọc thốt, đoan trang,Mây thảm bại nước tóc, tuyết nhường màu da.Kiều càng tinh tế và sắc sảo mặn mà,So bề tài sắc vẫn là phần hơn.25. Làn thu thuỷ, đường nét xuân sơn,Hoa ghen chiến bại thắm, liễu hờn hèn xanh.Một nhị nghiêng nước nghiêng thành,Sắc đành đòi một, tài đành hoạ hai.Thông minh vốn sẵn tính trời,30. Pha nghề thi hoạ đầy đủ mùi ca ngâm.Cung, mến làu bậc ngũ âm,Nghề riêng ăn đứt Hồ nắm một trương.Khúc nhà tay lựa cần chương,Một thiên “Bạc mệnh” lại càng não nhân.35. Giàu sang rất mực hồng quần,Xuân xanh dao động tới tuần cập kêÊm đềm trướng rủ màn che,Tường đông ong bướm đi về mặc ai.Lời bình:Hồi 01 trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du. Ở thôn hội phong kiến thời xưa, người đàn bà không được tôn vinh, coi trọng mà lại ngược lại, họ bị giày đạp không yêu mến tiếc. Mặc dù nhiên, Nguyễn Du đã vượt qua sự bất công kia với tấm lòng nhân đạo của mình. Ông hết sức nâng niu, đề cao vẻ rất đẹp và năng lực của bạn phụ nữ. Không phần đa thế, ông còn thương cảm trước số trời của họ. Toàn bộ những vấn đề này được thể hiện rõ rệt qua đoạn trích bà bầu Thuý Kiều trong Truyện Kiều. Đoạn thơ còn cho thấy thêm nghệ thuật tả fan điêu luyện của Nguyễn Du. Để reviews chung về mẹ Thuý Kiều, Nguyễn Du đã tất cả bốn cậu thơ đầu đầy ấn tượng:

Đầu lòng nhị ả tổ ngaThuý Kiều là chị, em là Thuý VânMai cốt cách, tuyết tinh thầnMỗi tín đồ một vẻ mười phân vẹn mười.


Truyện Kiều - Nguyễn Du

Thôn dạ

Thanh thảo xã tiền ngoạ lão ông,Giang nam dạ sắc thướng liêm lung.Mãn thiên minh nguyệt tốt nhất trì thuỷ,Bán bích hàn đăng vạn thụ phong.Lão khứ vị tri sinh kế chuyết,Chướng tiêu thời giác túc trung tâm không.Niên niên kết đắc ngư tiều lữ,Tiếu ngạo hồ nước yên dã thảo trung.

Dịch nghĩa

Phía trước thôn Thanh Thảo có một ông già ở khoèo,Bóng tối trên bờ sông nam đã đậy dần lên bức mành.Vầng trăng sáng đầy trời rọi xuống khía cạnh nước ao,Ngọn đèn giá buốt treo trên vách lèo tèo trước làn gió muôn cây.Già rồi mà vẫn chưa biết mình vụng con đường sinh kế,Hết nghhiệp chướng mới thấy tấm lòng xưa dịu nhõm.Làm chúng ta với khách tiều ngư không còn năm này lịch sự năm khác,Và cười cợt ngạo nghễ thân khói mặt hồ và đồng cỏ nội.

Lời bình:

Bài thơ "Thôn dạ" được trích trong cuốn "Thanh Hiên thi tập" (viết trong tầm 1785-1802, lúc Nguyễn Du lánh ẩn nghỉ ngơi quê vợ, Thái Bình, rồi quay trở lại Hồng Lĩnh cùng ra lại Bắc Hà làm quan triều Gia Long) tất cả một giọng u trầm ngấm thía, đầy cảm xúc nội tâm.


Chân dung Đại thi hào Nguyễn Du

Khất thực

Tằng lăng trường tìm ỷ thanh thiên,Triển đưa nê vật dụng tam thập niên.Văn trường đoản cú hà tằng vi ngã dụng ?Cơ hàn bất giác thụ nhân liên!Dịch nghĩaTựa kiếm dài, ngạo nghễ chú ý trời xanh,Lăn lộn vào đám bùn nhơ ba mươi năm nay.Văn chương làm sao đã cần sử dụng được câu hỏi gì đến ta ?Đâu ngờ buộc phải đói rét để người thươngLời bình:Đây là bài xích thơ được trích vào tập "Mười năm gió bụi" của Nguyễn Du (1786-1795). Thơ tiếng hán Nguyễn Du như 1 tiếng thở dài trao đổi nhân tâm nuốm sự cùng xót yêu đương thân phận. Một hình hình ảnh trở đi quay trở về là mái đầu bạc, Nguyễn Du có mái tóc bạc bẽo sớm, làn tóc như biểu tượng của lo nghĩ, của các nghiền ngẫm bi tráng thương và bế tắc.
Chân dung Đại thi hào Nguyễn Du

Vọng Phu thạch

Thạch da? Nhân da? Bỉ hà nhân?Độc lập sơn đầu thiên bách xuânVạn kiếp diểu vô vân vũ mộng,Nhất trinh giữ đắc cổ kim thân.Lệ ngân bất hay tam thu vũ,Đài triện trường minh tuyệt nhất đoạn văn.Tứ vọng liên đánh diểu vô tế,Độc giao nhi chị em thiện di luân.

Dịch nghĩa

Đá chăng? người chăng? Là ai đấy nhỉ?Đứng một mình trên ngọn núi hàng vạn năm nay.Muôn kiếp không bao giờ có mộng mây mưa,Tấm thân giữ được trinh máu mãi mãi.Mưa thu như mẫu lệ chảy không ngớt,Lớp rêu như lưu lại một bài bác văn ca ngợi nàng.Nhìn tư phía núi non từng từng lớp lớp,Luân thường xuyên chỉ dành riêng cho nữ giới chăng?

Lời bình:

Bài thơ này được trích trong tập "Làm quan ở Bắc Hà" (1802-1804). Bài xích thơ là 1 trong những sự thông cảm của tác giả đối với thân phạn người thiếu phụ ở thuở bấy giờ.

Xem thêm: Top 10 Tả Về Bác Hồ ❤️️15 Bài Văn Tả Chủ Tịch Hồ Chí Minh Hay Nhất

"Luân hay chỉ thích hợp cho bạn gái chăng?"


Chân dung Đại thi hào Nguyễn Du

Thác lời trai phường nón

Tiếc cụ duyên Tấn phận Tần,Chưa quen đã lạ không gần đang xa.Chưa bỏ ra đông đã rạng ra,Đến giờ đồng hồ vẫn giận bé gà bị tiêu diệt toi.Tím gan cho chiếc sao Mai,Thảo nào vác búa chém trời cũng nên.Về qua liếc đôi mắt trông miền,Lời oanh giọng ví không yên dằm ngồi.Giữa thềm tàn đuốc còn tươi,Bã trầu chưa quét nào fan tình chung.Hồng sơn cao bất tỉnh mấy trùng,Đò cài đặt mấy trượng thì tình bấy nhiêu.Làm đưa ra cắc cớ lắm điều,Mới ban đêm trước lại chiều hôm nay.Khi xa xa đến cố gắng này,Tiếng xa nghe hãy rù rì bên tai.Quê nhà nắng sớm mưa mai,Đã buồn giở đến lịp tơi càng buồn.Thờ ơ bó vọt gò sườn,Đã nhàm bẹ móc lại hờn chũm giang.Trăng tà chênh chếch nhẵn vàng,Dừng chân thoạt nhớ mang đến đàng cửa ngõ truông.Thẩn thơ gối loại màn suông,Rối lòng như tua ai guồng mang đến xong.Phiên làm sao chợ Vịnh ra trông,Mồng cha chẳng thấy lại hòng mười ba.Càng trông càng chẳng thấy ra,Cơi trầu quyệt đang vài và lần ôi.Tưởng rằng nói nạm mà chơi.Song le đã cồn lòng fan lắm thay.Trông trời trời cách tầng mây,Trông trăng trăng hẹn đến ngày tía mươi.Vô tình trăng cũng tương tự người,Một ta ta lại ngậm cười cợt chuyện ta.Lời bình:Hoàng Xuân Hãn nhận định rằng Nguyễn Du sáng tác bài bác Thác lời trai phường nón lúc khoảng chừng 19, 20 tuổi và bài bác Văn tế Trường lưu nhị nữ tiếp đến mấy năm, lúc chưa đến 25 tuổi. Ông còn cho rằng chàng trai trong bài xích thơ rất rất có thể là của Nguyễn Du. Nguyễn Thạch Giang nhận định rằng bài Thác lời trai phường nón sáng sủa tác vào tầm 16-19 tuổi còn bài bác Văn tế Trường lưu giữ nhị phụ nữ vào quãng 1796-1802, thậm chí vào những năm cuối của những năm đó, tức bài xích sau cách bài xích trước khoảng 16-20 năm, thời điểm Nguyễn Du ở vào độ tuổi 32-38.
Chân dung Đại thi hào Nguyễn Du